Jodiumtekort

Informatie over jodium

Tag: Fysiologie

Eigenschappen van jodium

Eenvoudig antioxidant

Jodium onderscheidt zich vanwege een zeer lage oxidatiepotentiaal, waardoor oxidatie zeer eenvoudig verloopt. Jodering vergt echter een activeringsstap, waarvoor vaak een peroxidase noodzakelijk is.
Het is bekend dat jodium het meest eenvoudige antioxidant is dat wij kennen in ons lichaam, veel minder complex dan bijvoorbeeld vitamine C.
De antioxidatieve eigenschappen die werden gevonden bij het onderzoek naar de kringloop van jodium en de rol van jodium bij de vorming van wolkenformatie zijn in hetzelfde onderzoek ook aangetoond in bloedcellen. In de aanwezigheid van peroxidase is dat vooral de reactie met waterstofperoxide (H2O2), maar non-enzymatisch vooral met ozon, singlet zuurstof, superoxide en hydroxylradicalen. Opmerkelijk is dat de reactiesnelheid met deze zuur- stofradicalen 12 tot 500 keer hoger ligt dan voor vitamine C en glutathion. Daarbij dient men zich te realiseren dat de concentratie jodium in plasma weliswaar tot een factor 500 lager kan liggen, maar dat de intracellulaire concentraties zich heel anders verhouden. Jodium kan via het NIS tegen een concentratiegradient de cel in worden gebracht, waarmee het antioxidatieve vermogen intracellulair sterk wordt vergroot. Daarmee is jodium, zeker intracellulair, mogelijk een krachtiger antioxidant dan vitamine C en glutathion en zijn ook lage concentraties voldoende voor een hoge antioxidatieve activiteit. Zeker als we ons realiseren dat ook de opname van vitamine C via de SVCT 1- of 2-receptor geremd kan worden door (iso) flavonen, die vaak gelijktijdig met vitamine C in fruit en groente aanwezig zijn.

Küpper FC, Carpenter LJ, [..], Feiters MC. Iodide accumulation provides kelp with an inorganic antioxidant impacting atmospheric chemistry. Proc Natl Acad Sci U S A 2008; 105(19): 6954-6958

Germicide eigenschappen

Daarnaast eten we natuurlijk al heel lang dat jodium uitstekende germicide eigenschappen heeft. Met ander woorden het is uitstekend in staat om bacteriën en virussen te doden. Er lijkt geen resistentie tegen te kunnen ontwikkeld.
Om die reden wordt het vaak gebruikt bij het ontsmetten van wonden etc.

Jodium opname

De opname van jodium verloopt vooral in de maag en slechts deels in de rest van het maag-darmstelsel. Opvalllend is dat het proces zeer snel en vrijwel volledig verloopt. Daarbij lijkt er geen duidelijke bovengrens te zijn en is gebleken dat zelfs een inname van 30 gram jodium vrijwel volledig via de urine uitgescheiden. Daarnaast kan de jodiumopname ook ten dele via de huid plaatshebben.

n

Time course of iodine uptake by kidney cells and influence of perchlorate. Figure a shows that iodide uptake by human kidney cells is rapid and reaches maximum levels after 40 min. This is in line with the rapid iodide uptake in the stomach. Perchlorate inhibits iodide uptake by a factor of eight as can be seen in figure b. Lane 1 is normal uptake by kidney cells, lane 2 represents the same kidney cells incubated with 10 μmol/L perchlorate. Lane 3–6 are control cell lines known not to be able to take up iodine. This observation is in line with another study, which shows a similar inhibitory pattern in case of thiocyanate, abundantly present in cigarettes (From Spitzweg et al. 2001)

In de weefselcellen vindt opname van jodium plaats via de recent ontdekte natrium jodium symporter (NIS). Deze NIS is te vinden in de voor de hand liggende weefsels zoals de maag en de schildklier. Echter de NIS is ook aanwezig in vele andere weefsels, zoals prostaat, borstklierweefsel, uterus, ovaria, nieren, huid en speekselklieren. Studies hebben laten zien dat de jodiumconcentratie in de speekselklieren en huid respectievelijk 30-40 en 3-7 keer hoger zijn dan de plasma spiegels. De opname van jodium in de hersenen is alleen in de choroid plexus aangetoond, waarbij geen onderzoek bekend is over de expressie van NIS in de plexus.

De opname via de NIS is natriumafhankelijk, waarbij lage natriumspiegels de opname negatief beinvloeden. Theoretisch is het mogelijk dat een lage natriuminname met lage natrium spiegels in de lis van Henle en aangrenzende nierweefsel als gevolg, uiteindelijk daar een negatieve invloed heeft op de heropname van jodium. 

Jodium opname via NIS is afhankelijk van Natrium concentratie

Deze heropname, maar ook de normale opname van jodium via NIS, kan ook worden verstoord door verschillende toxische stoffen. De meest belangrijke zijn perchloraat, bromide en thiocyanaat. Bromide is veelvuldig aanwezig in brandvertragers in de vorm van PBB,s waarvan is aangetoond dat deze een negatief effect hebben op de schildklierfunctie. Thiocyanaat is aanwezig in cassave, maar ook in sigaretten en is derhalve bij alle rokers in verhoogd. De affiniteit van thiocyanaat voor NIS is vergelijkbaar met jodium, waarbij diverse studies al hebben aangetoond dat thiocyanaat leidt tot een verminderde opname van jodium. Dit wordt vooral bereikt indien de jodiumstatus krap normaal of insufficient is. Uiteindelijk zal dit leiden tot een jodiumtekort met een verstoord schildkliermetabolisme. In de studies komt duidelijk naar voren dat thiocyanaat leidt tot een verlaging van jodium in de moedermelk, de jodiumconcentratie in het ongeboren kind zowel in het serum als in de weefsels, Uit de opnamestudies komt verder naar voren dat de opname van jodium door de perifere weefsels, met uitzondering van de schildklier, niet wordt gereguleerd door de TRH-TSH as. Hoe de regulatie wel tot stand komt is tot op heden onbekend en is, helaas, geen onderwerp van onderzoek.

Copyright © 2020 All rights reserved